ไวยากรณ์จีนสำหรับ HSK 1–5

คำช่วยแสดงคำถาม 吗: เปลี่ยนประโยคบอกเล่าให้เป็นคำถามแบบใช่/ไม่ใช่

ประโยคบอกเล่า + 吗？

คำช่วย 呢: 'แล้ว…ล่ะ', '…อยู่ไหน', ทำให้คำถามนุ่มนวลขึ้น, การกระทำที่กำลังดำเนินอยู่

คำนาม/คำสรรพนาม + 呢？ | ประโยคที่มีคำแสดงคำถาม + 呢？ | 在 + V + 呢

คำปฏิเสธสองคำ: 不 ปฏิเสธความตั้งใจ นิสัย หรือคุณลักษณะ ส่วน 没 ปฏิเสธเหตุการณ์ในอดีตและคำว่า 有

不 + V/Adj (ปัจจุบัน อนาคต นิสัย ความตั้งใจ) | 没(有) + V (เหตุการณ์ที่ไม่ได้/ยังไม่ได้เกิดขึ้น)

คำช่วยโครงสร้าง 的: เชื่อมคำขยายเข้ากับคำนาม (ของ…, ที่…)

คำขยาย (คำนาม/คำสรรพนาม/คำคุณศัพท์/วลีกริยา) + 的 + คำนาม

กริยาช่วยแสดงความสามารถ/ความเป็นไปได้ 3 คำ: 会 (ทักษะที่เรียนมา; น่าจะ...), 能 (สามารถ, สถานการณ์เอื้ออำนวย), 可以 (ทำได้, ได้รับอนุญาต)

S + 会/能/可以 + V (+ O)

รูปกำลังกระทำ: การกระทำที่กำลังดำเนินอยู่

S + (正)在 + V (+ O) (+ 呢)

เน้นรายละเอียดของเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นแล้วในอดีต (เมื่อไร ที่ไหน อย่างไร กับใคร)

S + (是) + เวลา/สถานที่/วิธีการ/ผู้กระทำ + V + 的 (+ O)

了 หลังคำกริยา: แสดงว่าการกระทำเสร็จสิ้นแล้ว

S + V + 了 + (จำนวน/คำขยาย) + O

了 ท้ายประโยค: สถานการณ์ใหม่หรือการเปลี่ยนแปลง ('แล้ว', 'ไม่…แล้ว', 'กำลังจะ')

ประโยค + 了 | 不 + V + 了 | (快)要 + V + 了

过 แสดงประสบการณ์: เคยทำบางสิ่ง

S + (没) + V + 过 + O

着: สภาวะที่ดำเนินต่อเนื่อง; ลักษณะท่าทางที่เกิดขึ้นพร้อมกับการกระทำอื่น

S + V + 着 (+ O) | V1 + 着 + V2

การเปรียบเทียบ: A … กว่า B

A + 比 + B + (更/还) + Adj (+ 一点儿/多了/得多/จำนวน)

บทเสริมบอกระดับ/สภาวะ: การกระทำนั้นทำได้ดีเพียงใดหรือทำอย่างไร

S + (V) + O + V + 得 + (很/不) + Adj

เพราะ…จึง…

因为 + สาเหตุ，所以 + ผลลัพธ์

แม้ว่า…, (แต่)…

(S +) 虽然 + A，但是/可是 + (S +) (还是/也) + B

ใช้ถามเพื่อยืนยันสิ่งที่คาดไว้: ไม่ใช่…หรือ? / …ใช่ไหม?

S + 是不是 + VP？ | 是不是 + ประโยค？ | ประโยค，是不是？

โครงสร้าง 把: เน้นว่ากรรมถูกกระทำอย่างไรและเกิดผลอะไร

S + (没/不/能…) + 把 + O (เจาะจง) + V + 了/补语/在…/给…

ประโยคกรรมวาจกด้วย 被: ประธานเป็นผู้ถูกกระทำ

S (ผู้/สิ่งที่ถูกกระทำ) + (没/不) + 被/叫/让 + (ผู้กระทำ) + V + 了/补语

A ไม่…เท่า B

A + 没有 + B + (那么/这么) + คำคุณศัพท์

A เหมือนกับ B; A … เท่ากับ B

A + 跟/和 + B + (不)一样 (+ Adj) | 跟 + B + 一样 + 的 + N

บทเสริมผลลัพธ์: บอกผลของการกระทำ

V + 完/好/到/见/懂/错/对/会/住/走/掉 + (了) + O

บทเสริมบอกทิศทางแบบเดี่ยว: ทิศทางเมื่อเทียบกับตำแหน่งของผู้พูด

V + 来/去 | V + สถานที่ + 来/去 | V + 来/去 + สิ่งของ / V + สิ่งของ + 来/去

บทเสริมบอกทิศทางแบบผสม: ทิศทางเฉพาะ + ความสัมพันธ์กับผู้พูด

V + 上/下/进/出/回/过/起 + 来/去 | V + 上/下/进… + สถานที่ + 来/去

บทเสริมแสดงความเป็นไปได้: สามารถ/ไม่สามารถทำให้เกิดผลได้

V + 得 + C (ทำได้) | V + 不 + C (ทำไม่ได้)

บทเสริมบอกจำนวนครั้งของการกระทำ: บอกว่าทำการกระทำนั้นกี่ครั้ง

V + (了/过) + จำนวน + 次/遍/下/趟 + N | V + (了/过) + คำสรรพนาม + จำนวน + 次

บทเสริมบอกระยะเวลา: บอกว่าการกระทำดำเนินไปนานเท่าใด หรือผ่านมานานเท่าใดแล้วนับจากเกิดเหตุการณ์

V + 了 + ระยะเวลา + (的) + O | V + O + V + 了 + ระยะเวลา | V(ไม่ต่อเนื่อง) + O + ระยะเวลา + 了

ทำสองการกระทำไปพร้อมกัน

S + 一边 + V1，一边 + V2

…ขึ้นเรื่อย ๆ; ยิ่งวันยิ่ง…

S + 越来越 + Adj / กริยาแสดงความรู้สึก (+ 了)

ยิ่ง…ยิ่ง…

(S1) + 越 + A，(S2) + 越 + B

พอ…ก็…; ทุกครั้งที่…ก็…

(S1) + 一 + V1，(S2) + 就 + V2

ก่อนอื่น…แล้วจึง…

S + 先 + V1，然后/再 + V2 (，最后 + V3)

ยกเว้น…; นอกจาก…แล้ว ยัง…

除了 + A (以外)，S + 都… (ยกเว้น A) | 除了 + A (以外)，S + 还/也… (นอกจาก A แล้วยัง)

就: เร็ว/ไว/ง่าย; 才: ช้า/นาน/ยาก

เวลา/เงื่อนไข + 就 + V (+ 了) | เวลา/เงื่อนไข + 才 + V

又: อีกครั้ง (เกิดขึ้นแล้ว); 再: อีกครั้ง (ในอนาคต); 还: ยัง, ยังคง, อีก, เพิ่มเติม

又 + V (+ 了) (การซ้ำที่เกิดขึ้นแล้ว) | 再 + V (การซ้ำที่จะเกิดขึ้น) | 还 + V (ยัง; ยังคง; เพิ่มอีก)

คำช่วยสามคำที่ออกเสียง 'de': 的 อยู่หน้าคำนาม, 地 อยู่หน้าคำกริยา, 得 อยู่หลังคำกริยา

บทขยายนาม + 的 + N | บทขยายกริยา + 地 + V | V/Adj + 得 + บทเสริม

คำกริยาแยกได้: คำประสมแบบกริยา–กรรมที่สามารถแยกออกจากกันได้

V + 了/过/着/บทเสริม/จำนวน + O (见了面, 睡了八个小时觉, 帮我一个忙)

ประโยคกริยาต่อเนื่องแบบมีกรรมเป็นประธาน (ประโยคเจียนอวี่): ทำให้/ให้/ขอให้ใครบางคนทำบางอย่างหรือรู้สึกอย่างไร

S + 让/叫/使/请 + บุคคล + V/Adj

ไม่เพียงแต่…แต่ยัง…อีกด้วย

S + 不但 + A，而且 + (还/也) + B | 不但 + S1 + A，而且 + S2 + 也 + B

ถ้า…ก็…

如果/要是 + เงื่อนไข (+ 的话)，S + 就 + ผลลัพธ์

หรือ (ในประโยคคำถาม) / หรือ (ในประโยคบอกเล่า)

A 还是 B？(ประโยคคำถามแบบเลือก) | A 或者 B (ประโยคบอกเล่า)

เพื่อ…; เพื่อประโยชน์ของ…

为了 + จุดประสงค์，S + V… | S + V…，是为了 + จุดประสงค์

ขอเพียงแค่…ก็…

只要 + เงื่อนไข (เพียงพอ)，(S) + 就 + ผลลัพธ์

ต้อง…เท่านั้น จึงจะ…

只有 + เงื่อนไข (เพียงอย่างเดียว)，(S) + 才 + ผลลัพธ์

แม้ว่า…ก็ (ยังคง)…

即使 + สมมติฐาน，(S) + 也 + ผลลัพธ์ที่ไม่เปลี่ยนแปลง

ไม่ว่า (อะไร/อย่างไร/หรือไม่)…ก็ (ล้วน)…

无论/不管 + คำแสดงคำถาม / A还是B / A不A / 多么 + Adj，S + 都/也 + V

ทั้ง… และ…; …และยัง…ด้วย

S + 既 + A，又/也 + B (A, B เป็นชนิดคำเดียวกัน)

แม้แต่…

(S) + 连 + N/V/一 + ลักษณนาม + N + 都/也 + (不/没) + V

สำหรับ… / ในมุมมองของ…

对 + บุคคล/กลุ่ม + 来说，…

คำถามเชิงวาทศิลป์: คงไม่ใช่ว่า…หรอกนะ? / หมายความว่า…อย่างนั้นหรือ?

(S) + 难道 + (S) + (不/没) + V… + 吗？

คำถามเชิงวาทศิลป์: ไม่ใช่ว่า…หรอกหรือ?

S + 不是 + V/N… + 吗？

คำแสดงคำถามที่มีความหมายว่า "ใดก็ได้/ทุก…": ทุกคน ทุกอย่าง ทุกที่

谁/什么/哪儿/怎么/什么时候 + 都/也 + (不/没) + V

คำแสดงคำถามที่ใช้คู่กัน: …อะไรก็…สิ่งนั้น, ใคร…คนนั้นก็…

(S) + V + 疑问代词，(S) + 就 + V + 疑问代词ตัวเดียวกัน

ประโยคแสดงการมีอยู่: มีบางสิ่งอยู่ ปรากฏ หรือหายไป ณ ที่ใดที่หนึ่ง

สถานที่/เวลา + V + 着/了/补语 + จำนวน + N (ไม่ชี้เฉพาะ)

起来 ในความหมายขยาย: เริ่ม…; เมื่อ…แล้วรู้สึกว่า/ดูเหมือน; นึกออก, รวบรวม

V/Adj + 起来 (เริ่ม) | V + 起 + O + 来 | V起来 + การประเมิน | 想起来 (นึกออก)

下去: ทำต่อไป; 出来: จำได้/แยกออก, คิดขึ้นมาได้, สร้างหรือผลิตออกมา

V + 下去 (ทำต่อไป) | V + 出(+O)+来 (จำได้/แยกออก; คิดขึ้นมา/สร้างขึ้น; ทำให้ปรากฏออกมา)

ไม่ใช่…แต่เป็น…

(S) + 不是 + A，而是 + B

ในเมื่อ…ก็…

既然 + ข้อเท็จจริงที่รู้แล้ว，(S) + 就/也/还 + ข้อเสนอแนะ/ข้อสรุป

แม้ว่า…ก็ยัง…; (尽管 + V) เชิญ…ได้เลย ไม่ต้องเกรงใจ

尽管 + ข้อเท็จจริง，(S) + 还是/仍然/可是/却 + … | 尽管 + V (เชิญ…ได้เลย ไม่ต้องเกรงใจ)

เนื่องจาก…ดังนั้น… (ภาษาทางการ)

由于 + สาเหตุ，(因此/所以) + ผลลัพธ์

มิฉะนั้น; ไม่อย่างนั้น

A (สิ่งที่ควรทำ/เงื่อนไข)，否则 + (S) + (就/会) + B (ผลที่ตามมา)

แม้แต่, ถึงขั้นที่

…，甚至 + (连) + ส่วนที่สุดโต่ง + (都/也) + V

关于: เกี่ยวกับ (หัวข้อ); 对于/对: ต่อ/สำหรับ (เป้าหมายของทัศนคติ)

关于 + หัวข้อ，S + V | 关于 + หัวข้อ + 的 + N | (S) + 对于/对 + เป้าหมาย + V/Adj

พร้อมกับ; เมื่อ (สิ่งหนึ่งเปลี่ยนแปลง)

随着 + N/วลีบอกการเปลี่ยนแปลง，S + V/Adj (เปลี่ยนแปลงตาม)

กันแน่ / ตกลงแล้ว; ในที่สุด

S + 到底 + ประโยคคำถาม (คำแสดงคำถาม / A不A) | 到底 + 谁/什么… | 到底 + V了 (ในที่สุด)

การปฏิเสธแบบเน้นย้ำ: ความจริงแล้วไม่ได้… (ตรงข้ามกับที่คนอื่นอาจคิด)

S + 并 + 不/没(有) + V/คำคุณศัพท์

จำเป็นต้อง…, ไม่มีทางเลือกนอกจาก…

S + 不得不 + V

แทนที่จะ A (สู้) B ดีกว่า

与其 + A，(还)不如 + B

ยอม…ดีกว่า…; ยอม…เพื่อให้ได้…

S + 宁可 + A，也不 + B | S + 宁可 + A，也要 + B

นับประสาอะไรกับ; ยิ่งไม่ต้องพูดถึง; อีกทั้ง

(连) A + 都/也 + …，何况 + B + (呢)？ | …，何况 + เหตุผลเพิ่มเติม

เพื่อให้; เพื่อที่จะ (ทำให้สะดวกขึ้น)

A (การกระทำ)，以便 + (S) + B (จุดประสงค์ มักมี 能/可以)

ส่วน…; (不至于) ไม่ถึงขั้น

…，至于 + หัวข้อที่เกี่ยวข้อง，… | 不至于 + V | …，至于吗？

กล่าวโดยสรุป; สรุปแล้ว; ยังไงก็ตาม

A，B，C…，总之，+ ข้อสรุป

อย่างไรเสีย; ถึงอย่างไรก็

(S) + 毕竟 + (是) + ข้อเท็จจริงพื้นฐาน

สมดังที่คาดไว้; จริงอย่างที่ว่า

(S) + 果然 + V/Adj

อย่างไม่คาดคิด; น่าประหลาดใจที่…

S + 居然 + V/Adj

หลีกเลี่ยงได้ยาก; ย่อมต้อง…เป็นธรรมดา

(S) + 难免 + (会/有/要) + V/Adj (สิ่งที่ไม่พึงประสงค์)

เมื่อใดที่…(ก็จะ)…

一旦 + เงื่อนไข/เหตุการณ์，(S) + 就 + ผลลัพธ์

ไม่…ก็… (ต้องเลือกอย่างใดอย่างหนึ่ง)

要么 + A，要么 + B

ถือเอา A เป็น B; มอง A ว่าเป็น B

以 + A + 为 + B (以…为主/为例/为荣/为中心/为目标)

ภายใต้ (ความช่วยเหลือ/อิทธิพล/เงื่อนไขของ)…

在 + (บุคคล/เรื่องราว) + 的 + 帮助/影响/支持/指导/情况/条件/压力 + 下，…

หรือไม่ / ว่า…หรือไม่ (ภาษาทางการ)

(S) + 是否 + V/Adj | 不知道/决定/取决于 + S + 是否 + V

ต่อให้…(ก็ยัง)…

就算 + การสมมติ，(S) + 也 + ผลลัพธ์ที่ไม่เปลี่ยนแปลง

ทำสิ่งใดสิ่งหนึ่งไปมา / ซ้ำแล้วซ้ำเล่า

V + 来 + V + 去 (+ 也/都/还是…)

ยังไงก็; อย่างไรเสีย

(无论/不管…)，反正 + ข้อสรุปที่ไม่เปลี่ยนแปลง | 反正 + เหตุผล，…

โชคดีที่…; ดีนะที่…

幸亏 + ปัจจัยที่โชคดี，(S) + 才 + ผลลัพธ์ที่ดี | 幸亏…，否则/不然 + ผลเสีย

ไม่จำเป็นต้อง / ไม่แน่เสมอไป

S + 未必 + V/Adj | (那)也未必